İslam Şehirleri : Buhara

İslam şehirleri serimizde bu sefer tarihteki en önemli ticaret noktalarından biri olan İpek Yolu üzerinde bulunan Buhara şehrini sizlere tanıtacağız.

1MAVERAÜNNEHİR’DE BİR İLİM VE KÜLTÜR MERKEZİ

Özbekistan, bir Orta Asya ülkesidir. Doğuda Kırgızistan ve Tacikistan, güneyde Afganistan ve Türkmenistan, kuzeyde ve batıda Kazakistan ile komşudur. Konumuz olan Buhara ise Seyhun ile Ceyhun nehirleri arasında kalan ve Maveraünnehir diye adlandırılan tarihi bölgedeki önemli kültür merkezlerinden biridir. En çok da mimari yapıları, kervansaray, camii ve medreseleriyle tanınır. Şehir adeta bir müze olduğu için Tarihi Merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer alıyor.

2BUHARA’NIN TARİH BOYUNCA SAHİP OLDUĞU UNVANLAR

   Persler tarafından kurulan bir şehirdir Buhara. Arkeolojik bulgular MÖ 500 yılında kurulduğunu dolayısıyla en az 2500 yıllık bir geçmişinin olduğunu göstermektedir. İlk dönemlerde burada Zerdüştlerin yaşamasından dolayı “Ateşe Tapanların Şehri” olarak ün yapmıştır. Yıllar sonra Arapların burayı İslamlaştırmasından sonra ise “Ruhun Güzelliği”, “İslamın Kubbesi”, “Soylu”, “Kutsal” gibi İslamın güzelliklerini anlatan birbirinden güzel unvanlarla anıldı.

3ÂLİMLERİN VE BİLİM İNSANLARININ ŞEHRİ

Buhara’da dünya çapında tanınan, İslam dünyasının en ünlü edebiyatçıları, matematikçileri, düşünürleri ve bilim insanları yetişmiştir. Burayı başkent olarak kullanan Samani hükümdarları âlim, edip ve şairleri himaye ettikleri için Biruni, İbn-i Sina, Nurşaki ve Rudaki gibi birçok ilim insanı Buhara’da toplandı. Buhara’da yetişen bilginlerin en meşhuru da İmam Buhari’dir.

41300 YILLIK İSLAM HAKİMİYETİ

Buhara, Müslümanlar tarafından ilk defa 674 yılında Emeviler döneminde fethediliyor. Ancak Buhara’da İslam hakimiyeti 706-709 yıllarındaki seferlerle sağlanabildi. Müslüman Araplar Buhara’nın İslamlaşmasına büyük önem verdiler. Hatta bunun için halkın kitleler halinde İslam dinine girişlerini hızlandırmak ve karşılaşılan zorluklardan doğan problemleri gidermek amacıyla birçok kolaylaştırıcı uygulamalara gitmişlerdir.

5ŞEHRİN EN ETKİLEYİCİ YAPISI: KALAN CAMİİ VE MİNARESİ

Buhara’nın en dikkat çekici ve etkileyici eseri olan Kalan (Kalyon) Camii ve Minaresi 1127 yılında inşa edildi. Karahanlı hükümdarı Arslan Han tarafından Özbekistan’ın Mimar Sinan’ı sayılan Usta Bako’ya yaptırılmıştır. 105 basamak ve 13 kuşaktan oluşan Kalan Minaresi 45,30 metre yüksekliğinde. 13 kuşaktan oluşmasına rağmen her kuşakta farklı renk ve desenler yer alıyor.

6 HEM SARAY HEM DE KALE OLAN BİR YAPI

   Ark Kalesi 4. yüzyılda yapılan bir mimari yapıdır. 20 metre yüksekliğindeki kale, 4,2 hektar alana kurulmuştur. Bütün dönemlerde Buhara Hanlarının kışlık sarayı olarak kullanılmıştır. Ark Kalesi içinde cami, emirin konaklama odası, hazine, tophane, hapishane ve birçok atölyeler de bulunur.

7KUMA GÖMÜLÜ KALARAK GÜNÜMÜZE ULAŞAN BİR SANAT HARİKASI

   İsmail Samani Türbesi, Samani Hükümdarı İsmail Samani için 10. yüzyılda Buhara’da yaptırıldı. Orta Asya’da bilinen ve günümüze ulaşan ilk türbe özelliğini taşıyor. Yapıldığı dönem dikkate alındığında plan, işçilik ve süsleme bakımından önemli bir sanat eseridir. Aynı zamanda dünyaca meşhur mimari eserlerden biridir. Çölde meydana gelen fırtınalar sonucunda kuma gömülmüştür. Kuma gömülmesi Moğol istilasında tahrip olmaktan kurtulmasını sağlamıştır. Ne demişler “Her şerde bir hayır vardır.”

8ŞEMS MİSALİ BUHARA’NIN GÜNEŞİ

Büyük hadis âlimi Muhammed bin İsmail, 810 (H. 194) yılında Buhara’da doğdu. Gözlerini dünyaya Buhara’da açtığı için “Buhari” ismiyle, âlim olduğu için de “İmam” ismiyle anılmaktadır. Sahih hadisleri bir araya getirerek oluşturduğu ve Sahih-i Buhari olarak tanınan meşhur hadis kitabını yazdı. Bu eseri, ehl-i sünnet için güvenilir hadis kaynakları kabul edilen Kütüb-i Sitte’den biridir. İmam Buhari, 870 (H. 256) yılında Semerkand’ın Hartenk kasabasında vefat etmiştir.

9ÇOK YÖNLÜ BİR DEHA

   İbn-i Sina 980 yılında Buhara yakınlarındaki Afşana köyünde doğdu. Asıl adı Hüseyin’dir. Doğu’da İbn-i Sina, Batı’da isminin Latincesi olan “Avicenna” ile tanınıyor.  Çok yönlü bir kişiliğe sahip olan İbn-i Sina; hekim, astronom, şair, matematikçi, hukukçu, ahlakbilimci ve aynı zamanda bir filozoftur. Tıp, felsefe ve diğer birçok alanda 200 kitap yazdığı kaynaklarda belirtiliyor. Bu Müslüman dâhi 1037 yılında Hemedan şehrinde vefat etti.

Diğer İslam Şehirleri İçin Tıklayınız !
İslam Şehirleri: Bağdat
İslam Şehirleri: Beyrut
İslam Şehirleri: Şam
İslam Şehirleri: Kudüs
İslam Şehirleri: Granada
İslam Şehirleri: Kahire
İslam Şehirleri: Kabil
İslam Şehirleri: Saraybosna
İslam Şehirleri:Semerkant

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz