İslam Şehirleri: Buhara

0
1908

İslam şehirleri serimizde bu sefer tarihteki en önemli ticaret noktalarından biri olan İpek Yolu üzerinde bulunan Buhara şehrini sizlere tanıtacağız.

Maveraünnehir’de Bir İlim Ve Kültür Merkezi

Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Özbekistan, bir Orta Asya ülkesidir. Doğuda Kırgızistan ve Tacikistan, güneyde Afganistan ve Türkmenistan, kuzeyde ve batıda Kazakistan ile komşudur. Konumuz olan Buhara ise Seyhun ile Ceyhun nehirleri arasında kalan ve Maveraünnehir diye adlandırılan tarihi bölgedeki önemli kültür merkezlerinden biridir. En çok da mimari yapıları, kervansaray, camii ve medreseleriyle tanınır. Şehir adeta bir müze olduğu için Tarihi Merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer alıyor.

Buhara Şehrinin Tarih Boyunca Sahip Olduğu Unvanlar

Dört Minare (Chor Minor), Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Persler tarafından kurulan bir şehirdir Buhara. Arkeolojik bulgular MÖ 500 yılında kurulduğunu dolayısıyla en az 2500 yıllık bir geçmişinin olduğunu göstermektedir. İlk dönemlerde burada Zerdüştlerin yaşamasından dolayı Ateşe Tapanların Şehri olarak ün yapmıştır. Yıllar sonra Arapların burayı İslamlaştırmasından sonra ise Ruhun Güzelliği, İslam’ın Kubbesi, Soylu, Kutsal gibi İslam’ın güzelliklerini anlatan birbirinden güzel unvanlarla anıldı.

Âlimlerin Ve Bilim İnsanlarının Şehri: Buhara

Abdülaziz Han Medresesi, Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Buhara’da dünya çapında tanınan, İslam dünyasının en ünlü edebiyatçıları, matematikçileri, düşünürleri ve bilim insanları yetişmiştir. Burayı başkent olarak kullanan Samani hükümdarları âlim, edip ve şairleri himaye ettikleri için Biruni, İbn-i Sina, Nurşaki ve Rudaki gibi birçok ilim insanı Buhara’da toplandı. Buhara’da yetişen bilginlerin en meşhuru da İmam Buhari’dir.

Çok Yönlü Bir Deha

İbn-i Sina 980 yılında Buhara yakınlarındaki Afşana köyünde doğdu. Asıl adı Hüseyin’dir. Doğu’da İbn-i Sina, Batı’da isminin Latincesi olan Avicenna ile tanınıyor. Çok yönlü bir kişiliğe sahip olan İbn-i Sina; hekim, astronom, şair, matematikçi, hukukçu, ahlakbilimci ve aynı zamanda bir filozoftur. Tıp, felsefe ve diğer birçok alanda 200 kitap yazdığı kaynaklarda belirtiliyor. Bu Müslüman dâhi 1037 yılında Hemedan şehrinde vefat etti.

1300 Yıllık İslam Hakimiyeti

Miri Arab Medresesi, Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Buhara, Müslümanlar tarafından ilk defa 674 yılında Emeviler döneminde fethediliyor. Ancak Buhara’da İslam hakimiyeti 706-709 yıllarındaki seferlerle sağlanabildi. Müslüman Araplar Buhara’nın İslamlaşmasına büyük önem verdiler. Hatta bunun için halkın kitleler halinde İslam dinine girişlerini hızlandırmak ve karşılaşılan zorluklardan doğan problemleri gidermek amacıyla birçok kolaylaştırıcı uygulamalara gitmişlerdir.

Şems Misali Buhara’nın Güneşi

Büyük hadis âlimi Muhammed bin İsmail, 810 (H. 194) yılında Buhara’da doğdu. Gözlerini dünyaya Buhara’da açtığı için Buhari ismiyle, âlim olduğu için de İmam ismiyle anılmaktadır. Sahih hadisleri bir araya getirerek oluşturduğu ve Sahih-i Buhari olarak tanınan meşhur hadis kitabını yazdı. Bu eseri, ehl-i sünnet için güvenilir hadis kaynakları kabul edilen Kütüb-i Sitte’den biridir. İmam Buhari, 870 (H. 256) yılında Semerkand’ın Hartenk kasabasında vefat etmiştir.

Şehrin En Etkileyici Yapısı: Kalan Cami Ve Minaresi

Kalan Minaresi, Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Buhara’nın en dikkat çekici ve etkileyici eseri olan Kalan (Kalyon) Cami ve Minaresi 1127 yılında inşa edildi. Karahanlı hükümdarı Arslan Han tarafından Özbekistan’ın Mimar Sinan’ı sayılan Usta Bako’ya yaptırılmıştır. 105 basamak ve 13 kuşaktan oluşan Kalan Minaresi 45,30 metre yüksekliğinde. 13 kuşaktan oluşmasına rağmen her kuşakta farklı renk ve desenler yer alıyor.

Hem Saray Hem De Kale Olan Bir Yapı

Ark Kalesi, Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

Ark Kalesi 4. yüzyılda yapılan bir mimari yapıdır. 20 metre yüksekliğindeki kale, 4,2 hektar alana kurulmuştur. Bütün dönemlerde Buhara Hanlarının kışlık sarayı olarak kullanılmıştır. Ark Kalesi içinde cami, emirin konaklama odası, hazine, tophane, hapishane ve birçok atölyeler de bulunur.

Kuma Gömülü Kalarak Günümüze Ulaşan Bir Sanat Harikası

İsmail Samani Türbesi, Buhara, Özbekistan. Fotoğraf: Pixabay

İsmail Samani Türbesi, Samani Hükümdarı İsmail Samani için 10. yüzyılda Buhara’da yaptırıldı. Orta Asya’da bilinen ve günümüze ulaşan ilk türbe özelliğini taşıyor. Yapıldığı dönem dikkate alındığında plan, işçilik ve süsleme bakımından önemli bir sanat eseridir. Aynı zamanda dünyaca meşhur mimari eserlerden biridir. Çölde meydana gelen fırtınalar sonucunda kuma gömülmüştür. Kuma gömülmesi Moğol istilasında tahrip olmaktan kurtulmasını sağlamıştır. Ne demişler “Her şerde bir hayır vardır.”

Diğer Şehirler İçin Tıklayınız!

Filibe / Şanlıurfa / Tebriz / Herat / İslamabad / Harar / San’a / İsfahan / Bağdat / Şam
Önceki İçerikO His Gerçekten İnanılmazdı
Sonraki İçerikSıra Dışı Kütüphane Projesi

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz