Türkiye’nin Camileri: 09 Aydın

122

Tarihin eski zamanlarından izler taşıyan, Ege Denizi’nin nadide bir köşesi ve güzel insanların memleketi: Aydın

Geçmişi ilk çağlara kadar dayanan şehir, günümüzde deniz turizmi odaklı düşünülse de aslında tarıma oldukça elverişli, toprağında yetişen lezzetleri ve kadim tarihi ile büyük bir kültür mirası bizim için. Verimli arazileri ve stratejik öneme sahip konumu olan şehirler tarih boyunca istilalardan kurtulamamış ve üzerlerinde iktidar mücadelesi hiç eksik olmamıştır. Aydın da bu kaderden payına düşeni almışa benziyor. Bizim ilgi alanımız olan camiler için en üzücü tahribat 1899 yılındaki büyük depremden sonra, I. Dünya Savaşı akabindeki Yunan işgalidir. Aydın’ın işgal altında kaldığı süreçte pek çok İslami ve kültürel ögesi gibi camiler de zarar görmüş. Bizim yazımıza aldıklarımızın üç tanesi de zarar gören camilerden.

Başlarına gelen her türlü badireye rağmen bu medeniyetin temsili olan camilerimizin Aydın’daki en güzel örneklerinden 5 tanesini sizler için derledik.

1Bey Camii

Süleyman Bey Camii ismiyle de anılmaktadır. Aydın’ın merkezinde, İstasyon Meydanı’nda, şehrin kalbinde yer almaktadır. Miladi 1683 yılında, Cezayir Beylerbeyi Mustafa Paşa’nın oğlu Süleyman Bey tarafından, kesme taştan ve tek kubbeli olarak inşa ettirilmiştir. Klasik Osmanlı üslubunda olup, kubbesi, iki kademeli beden duvarları üzerinde 16 köşeli bir kasnak üzerine oturtulmuştur. Tek şerefeli minaresinin gövdesi çok kenarlıdır. Caminin minaresi 1899 depreminde yıkılmış, şerefeden yukarı kısımları yenilenmiştir. Ancak bu yenilenme orijinal durumundan çok uzaktır. Yunan işgali sırasında tahribata uğrayan minare 1954-1956 yıllarında cami ile birlikte onarılmış ve orijinal durumuna getirilmeye çalışılmıştır.

2Cihanoğlu Camii

Müderris Cihanoğlu Abdülaziz tarafından 1756 yılında cami, medrese, türbe-sebil ve bir çeşmeden oluşan bir külliye içerisinde, Aydın’ın Koçarlı ilçesinde inşa edilmiştir. Mimarlığını, Mimar Sinan’ın kalfalarından birinin üstlendiği düşünülen camii, moloz taş ve tuğla kullanılarak kare planlı yapılmıştır. Osmanlı’da 18. yüzyılın ikinci yarısında egemen olan Barok üslubu kullanılmış, sütunlarında, kabartma motiflerinde ve genel olarak mimarisinde, üslubunu baskın bir şekilde ifade etmektedir. Yüksek bir kaide üzerine oturtulmuş olan caminin altı çarşı olarak kullanılmış, medresesi 1954 yılında onarılmış ve Vakıflar Öğrenci Yurdu haline getirilmiştir. I. Dünya Savaşı sırasında cami depo olarak kullanılmış ve Yunan işgalinde oldukça hasar görmüştür. 1950 ve 1967 yıllarında iki defa onarılmıştır.

3İlyas Bey Camii

İlyas Bey Camii, Didim ilçesinde, Milet harabelerinin yakınındaki Balat Köyü’nde yer alan, camii, medrese, imaret, çifte hamam, çarşı gibi yapılardan oluşan İlyas Bey Külliyesi içerisinde yer almaktadır. Anadolu beylikleri döneminden kalma olup, Menteşoğulları’ndan İlyas Bey tarafından 1404 yılında yaptırılmıştır. Koca Camii ve Cuma Camii olarak da bilinen caminin yapımında Miletos Antik Kenti’nin mermer bloklarından faydalanılmış olup iç ve dış kaplamalarda düzgün mermer bloklar kullanılmıştır. Kare planlıdır. Caminin içerisinde doğu duvarındaki ilk sırada bulunan pencerelerin üzerine çini kakmalı ayetler işlenmiş, ikinci sıradaki pencereler ise geometrik desenli vitraylarla kaplıdır. Mermer mihrabı da geometrik desenlerle bezenmiş ve çağının en güzel örneklerinden birisidir.

4Ramazan Paşa Camii

Aydın merkezde bulunan cami ilk olarak 1595’te Mısır Beylerbeyi Üveys Paşa’nın kardeşi Ramazan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Ancak 1899 depreminde tamamen yıkılmış ve 1901 yılında Sökeli Halil Paşa tarafından tekrar yaptırılmıştır. Yeniden inşa ettirildiğinde orijinalliğinden tamamen uzaklaşılan camide, Barok üslubundan yararlanılmak istenmişse de başarılı olunamamış ve bir üslup karmaşası ortaya çıkmıştır. Cami kare planlıdır ve kesme taştan yapılmıştır. İçerisini barok üslubu anımsatan 10 uzun pencere ve su damlacığı şeklindeki küçük pencereler aydınlatmaktadır. Kurtuluş Savaşı sırasında Direniş Toplantısı da bu camide yapılmıştır.

5Üveys Paşa Camii

Kadı Muhiddin Efendi’nin oğlu Mısır Beylerbeyi Üveys Paşa tarafından 1568 yılında yaptırılmıştır. 1899 depreminde yıkılmış, sonrasında yeniden yapılmış ancak bu sefer Yunan işgali sırasında da yakılmıştır. Cami 1948 yılında onarılarak bugünkü haline almıştır. Avlu içerisinde kare planlı tek kubbeli küçük bir camidir ve kubbesi kiremit kaplıdır. Caminin süslemeleri ise oldukça sadedir.

Diğer Güzel Haberler

Mali’de yer alan bu cami UNESCO’nun “Dünya Kültür Mirası” listesinde bulunan Cenne
camii, yerlilerin yardımıyla her yıl yeniden inşa ediliyor. Okumak İçin Tıklayın

Şemsi Ahmet Paşa bir diğer adıyla Kuşkonmaz Camii imamı Binali hoca, ‘Gençlerle Dolup
Taşan Camiiler Görmek’ amacıyla çalışmalara başladı. Sabah namazlarını hatimle kıldırması
vesilesiyle cemaati artan camiide, namaz sonraları çorba ikramı ile muhabbet sofrası
kuruluyor! Okumak İçin Tıklayın

Birleşik Krallık’ta, insanların kalplerini İslam’a ısındırmak için düzenlenen bir uygulama var. Her sene, belirli bir tarihte Birleşik Krallık‘taki yüzlerce cami her dinden insana kapılarını açıyor. İnsanlar bu camileri ziyaret edip Müslümanların camilerde neler yaptığını öğreniyor, Müslümanlarla tanışıp İslam hakkında bilgi ediniyorlar. Okumak İçin Tıklayın

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz