Türkiye’nin Camileri: 30 Hakkari

153

Nice imparatorlukların geçtiği ama kimsenin de tam hükmedemediği inatçı ve güçlü bir şehir: Hakkari. 30 plakalı şehrimiz, rakım olarak oldukça yüksek bir coğrafyada yer almakta. Bir tarafında 4150 metre yüksekliği ile Cilo Dağı, diğer tarafında 3740 metre ile Sümbül Dağı, bakan herkesi Allah’ın gücüne şahit kılıyor. Tüm şehir sıcaktan bayram ederken bile dağlar, tepelerinde karlarla halkı izlerler. Rivayet odur ki Hakkari, bu dağlara sırtını yaslamaktadır.

Bu kadim ve büyük şehri tanımak için insanlarının ibadet mekanlarına da bakmak gerekiyor. Biz de bu niyetle Hakkari’nin Camileri’ni araştırdık ve öne çıkan 5 eseri sizler için derledik. Hadi, Hakkari’yi ve camilerini tanımaya…

1Üzümcü Köyü Şeyh Ali Camii

Hakkari merkeze bağlı Üzümcü Köyü’nün içerisinde yer almaktadır. Cami batıdan doğuya doğru eğim yapan bir araziye kurulmuştur. Yapılan araştırmalarda, yapının aslında üç katlı olduğu ve bu üç katın değişik fonksiyonları içerdiği anlaşılmıştır. Bu durumda zemin kat zaviye, orta kat medrese, üst kat ise cami olarak düzenlenmiştir. Ancak son yapılan onarımlarda cami, dış beden duvarlarına dokunmadan ve kısmen planını koruyarak iki kata düşürülmüş ve içten tamamen betonarme hale dönüştürülmüştür. Dıştan da örtü saç çatı ile kaplanmıştır. Zemin kat ziyaretgâh, birinci kat ise cami olarak kullanılmaktadır.

2Çukurca Emir Şaban Camii

İlçe merkezinde hükümet konağının kuzey doğusunda kalan cami, 2011 yılında yapılan tadilat ve onarımlardan sonraki şekliyle günümüze intikal etmiştir. Cami, medrese üniteleri ile birlikte bir kompleks yapı oluşturmaktadır. Camiye alt kat batı taraftan dışa açılan bir kapıyla girilmektedir.

3Çukurca Süleyman Peygamber Camii

Cami, Cevizli Vadisi’nde Meşeli (Hişet) mezrasında yer almaktadır. Vadinin kuzey batısında kalan Meşeli, derenin doğusuna kurulmuş, etrafı dağlarla çevrili bir yerleşimdir. Günümüzde buraya araç yolu bulunmamaktadır. Vadideki diğer köy ve mezralar gibi terör nedeniyle 1990’lardan sonra boşaltılmıştır. Ancak köy halkı 2003 yılında köylerine geçici olarak dönebilmişlerdir. Köy evleri ve cami, bu süre içerisinde harabe haline gelmiştir.

Geçmişte vadide çoğunluğu, Nasturi Hristiyan halk oluştururken burası Müslüman Kürt köylerinden birisidir. Kaynaklarda Hişet olarak geçmektedir. Camii; köyün girişi, güney- doğu kesiminde yer almaktadır. Kuzeyden güneye eğimli bir arazi üzerine kurulmuş olan caminin doğu ve kuzey kesiminden patika bir yol geçmektedir. Batısında tarla, güneyinde camiye ait eğimli bir arazi yer almaktadır.

Camide Süleyman Peygamber Makamı olarak kabul edilen bir bölüm yer almaktadır. Bu, camiden ayrı ve alt kısmında kalan dışa kapalı bir mekândır. Asıl cami bunun üzerine inşa edilmiştir. Cami, bazı ilave ve eklemelerle günümüze gelmiştir. Harim mekanının güneydoğu alt kısmında Süleyman Peygamber Makamı, doğusunda buraya inebilmek için boydan boya uzanan bir duvar ile oluşturulmuş dehliz şeklindeki bir yol ve kuzeyinde ise iki oda yer almaktadır.

4Hızır Peygamber Camii

Camii, Kazan Vadisi’nde Benekli (Sifsidan) mezrasında bulunmaktadır. Vadinin güney tarafında üç yönden yüksek, sarp ve dik kayalık dağların çevrelediği çanak şeklinde, yer yer düzlükleri bulunan bir arazide kurulmuştur. Yerleşim yeri doğu yamacında olup cami de evlerin hemen altında yer almaktadır. Su kaynağı karşı yamaçtadır. Vadiden dereyi takiple, meşe ağaçları arasından patika bir yolla buraya ulaşılmaktadır. Yaya olarak 45 dakikalık bir yürüyüşle ulaşım sağlanabilmektedir.

Cami ve çevresi halk tarafından kutsal bilinmektedir. Cami Hızır Peygamber’e atfedilmiştir. Burası ile ilgili değişik söylenceler anlatılmaktadır. Bunlar arasında en ilginç olanı, caminin içerisinde yerden birkaç karış yukarıda askıda duran bir direktir. Bunun terör olaylarının cereyan ettiği dönemlerde tahrip edildiği söylenmektedir.

5Ulu Camii

Hakkari’de 1956 yılında yapılan ve bugüne kadar hizmet veren Ulu Camii, yetersiz kapasitesi sebebiyle yıkılarak yerine 9 kubbeli, 2 minareli ve önünde şadırvanı olan, 1000 metrekare alan üzerinde, 2500 kişi kapasiteli, asansörlü yeni yapısıyla ibadete açıldı. Ulu Cami’de mübarek gün ve gecelerde meşrubat ikramı yapılması için şerbet çeşmesi hizmet veriyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz